Những vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án

Luật sư TRẦN HỒNG PHONG giới thiệu

(Haimat.vn) – Ai cũng biết rằng những tranh chấp dân sự ( như mua bán nhà, vay nợ …) do Tòa án giải quyết. Tuy nhiên, ngoài những tranh chấp thuộc lĩnh vực dân sự, còn có nhiều vụ việc hoặc những tranh chấp khác - thuộc các lĩnh vực Hôn nhân gia đình, Kinh doanh thương mại và Lao động cũng thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Dưới đây là những loại tranh chấp và vụ việc do Tòa án là cơ quan duy nhất có thẩm quyền giải quyết – theo qui định tại Bộ luật tố tụng dân sự. Chúng ta nên biết về điều này, để xác định xem vụ việc của mình phải nộp đơn đến đâu để yêu cầu giải quyết: Tòa án hay cơ quan hành chính nào khác ( Như: UBND các cấp, Sở ngành …vv).

(Lưu ý: Ngoài những loại tranh chấp và vụ việc nêu dưới đây, còn có các tranh chấp và vụ việc trong lĩnh vực hành chính cũng thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án – nhưng được qui định riêng trong Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hình chính. Không chỉ vậy, Tòa án còn xét xử (giải quyết) các vụ án hình sự).

A. Trong lĩnh vực dân sự :

* Những tranh chấp về dân sự như sau :

1. Tranh chấp giữa cá nhân với cá nhân về quốc tịch Việt Nam.

2. Tranh chấp về quyền sở hữu tài sản.

3. Tranh chấp về hợp đồng dân sự.

4. Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ - không vì mục đích thương mại.

Ví dụ: Ông A là người sáng tác ra nhạc phẩm “Anh và em”. Nhưng ông B lại “chôm”, phát hành và ghi tên mình là người sáng tác. Ông A kiện ông B về hành vi vi phạm “quyền tác giả”.

5. Tranh chấp về thừa kế tài sản.

6. Tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Ví dụ: Ông A bán nhà cho ông B, hai bên có ký Hợp đồng mua bán nhà. Sau đó, ông B không trả tiền mua nhà đúng hạn, gây thiệt hại cho ông A. Ông A kiện yêu cầu ông B bồi thường thiệt hại. Việc thiệt hại này là “ngoài hợp đồng” mua bán nhà.

7. Tranh chấp về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

8. Tranh chấp liên quan đến hoạt động nghiệp vụ báo chí theo quy định của pháp luật.

Ví dụ: báo đăng bài nói ông A cò hành vi lừa đảo. Ông A cho rằng báo viết sai sự thật và kiện báo ra Tòa.

9. Các tranh chấp khác về dân sự mà pháp luật có quy định.

* Những yêu cầu về dân sự như sau:

1. Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, huỷ bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc quyết định tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự.

2. Yêu cầu thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú và quản lý tài sản của người đó.

3. Yêu cầu tuyên bố một người mất tích, huỷ bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích.

Ví dụ: Ông A bỏ nhà ra đi 5 năm không có tin tức. Vợ ông A nộp đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông A đã mất tích, để có thể bán căn nhà đứng tên chung của hai vợ chồng.

4. Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết, huỷ bỏ quyết định tuyên bố một người là đã chết.

5. Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định về dân sự, quyết định về tài sản trong bản án, quyết định hình sự, hành chính của Toà án nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định về dân sự, quyết định về tài sản trong bản án, quyết định hình sự, hành chính của Toà án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.

6. Các yêu cầu khác về dân sự mà pháp luật có quy định.

B. Trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình:

* Những tranh chấp về hôn nhân và gia đình sau:

1. Ly hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.

2. Tranh chấp về chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.

3. Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Ví dụ: Hai vợ chồng ông A bà B ly hôn, Tòa án tuyên bà B được quyền nuôi con. Sau đó vài năm, cho rằng bà B nuôi con không tốt, ông A kiện bà B ra Tòa, yêu cầu Tòa giải quyết cho ông được nuôi con.

4. Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ.

5. Tranh chấp về cấp dưỡng (nuôi con, chà mẹ già yếu).

6. Các tranh chấp khác về hôn nhân và gia đình mà pháp luật có quy định.

* Những yêu cầu về hôn nhân và gia đình sau:

1. Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật.

2. Yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.

3. Yêu cầu công nhận sự thoả thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

4. Yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn.

5. Yêu cầu chấm dứt việc nuôi con nuôi.

6. Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình của Toà án nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình của Toà án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.

7. Các yêu cầu khác về hôn nhân và gia đình mà pháp luật có quy định.

C. Trong lĩnh vực kinh doanh – thương mại:

* Những tranh chấp về kinh doanh, thương mại sau:

1. Tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và đều có mục đích lợi nhuận bao gồm:

a) Mua bán hàng hoá;
b) Cung ứng dịch vụ;
c) Phân phối;
d) Đại diện, đại lý;
đ) Ký gửi;
e) Thuê, cho thuê, thuê mua;
g) Xây dựng;
h) Tư vấn, kỹ thuật;
i) Vận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đường sắt, đường bộ, đường thuỷ nội địa;
k) Vận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đường hàng không, đường biển;
l) Mua bán cổ phiếu, trái phiếu và giấy tờ có giá khác;
m) Đầu tư, tài chính, ngân hàng;
n) Bảo hiểm;
o) Thăm dò, khai thác.

2. Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ giữa cá nhân, tổ chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận.

3. Tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty, giữa các thành viên của công ty với nhau liên quan đến việc thành lập, hoạt động, giải thể, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi hình thức tổ chức của công ty.

4. Các tranh chấp khác về kinh doanh, thương mại mà pháp luật có quy định.

* Những yêu cầu về kinh doanh, thương mại

1. Yêu cầu liên quan đến việc Trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết các vụ tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại.

2. Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định kinh doanh, thương mại của Toà án nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định kinh doanh, thương mại của Toà án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.

3. Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định kinh doanh, thương mại của Trọng tài nước ngoài.
4. Các yêu cầu khác về kinh doanh, thương mại mà pháp luật có quy định.

D. Trong lĩnh vực lao động:

* Những tranh chấp về lao động gồm:

1. Tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử dụng lao động mà Hội đồng hoà giải lao động cơ sở, hoà giải viên lao động của cơ quan quản lý nhà nước về lao động quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh hoà giải không thành hoặc không giải quyết trong thời hạn do pháp luật quy định, trừ các tranh chấp sau đây không nhất thiết phải qua hoà giải tại cơ sở:

a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;
b) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động và người sử dụng lao động; về trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;
c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;
d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về lao động;
đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp xuất khẩu lao động.

2. Tranh chấp lao động tập thể giữa tập thể lao động với người sử dụng lao động đã được Hội đồng trọng tài lao động tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương giải quyết mà tập thể lao động hoặc người sử dụng lao động không đồng ý với quyết định của Hội đồng trọng tài lao động, bao gồm:

a) Về quyền và lợi ích liên quan đến việc làm, tiền lương, thu nhập và các điều kiện lao động khác;
b) Về việc thực hiện thoả ước lao động tập thể;
c) Về quyền thành lập, gia nhập, hoạt động công đoàn.

3. Các tranh chấp khác về lao động mà pháp luật có quy định.

* Những yêu cầu về lao động thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án

1. Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định lao động của Toà án nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định lao động của Toà án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.

2. Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định lao động của Trọng tài nước ngoài.

3. Các yêu cầu khác về lao động mà pháp luật có quy định.

 

Tòa án là cơ quan chuyên giải quyết, xét xử những vụ tranh chấp dân sự. Trong ảnh là cảnh Hội đồng xét xử đang tuyên đọc bản án (ảnh minh họa)

 

Cẩm nang pháp luật Ecolaw là tài sản trí tuệ của công ty luật hợp danh Ecolaw. Có ý nghĩa và chỉ nên sử dụng như tài liệu tham khảo. Công ty luật hợp danh Ecolaw không chịu trách nhiệm trong trường hợp quí vị sử dụng vào mục đích khác.

Quí vị có thể click vào “DANH MỤC CẨM NANG PHÁP LUẬT ECOLAW” để tìm đọc nội dung mà mình quan tâm.

Lưu ý : bài viết trên thuộc lĩnh vực : Tố tụng dân sự

---------------------------------------------------------

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH ECOLAW - ĐỊA CHỈ TIN CẬY CỦA MỌI NGƯỜI

843 Lê Hồng Phong, P.12, Quận 10, TP. Hồ Chí Minh
Tel : (08) 3862 2278 – email: ecolaw@ecolaw.vn – website: ecolaw.vn