(Haimat.vn) – Bạn đọc Trung Phu gửi thư nêu ý kiến về thuật ngữ pháp lý trong một bài báo. Theo đó có thể xác định người dịch đã sai có lẽ do không/chưa hiểu luật.

Một bạn đọc đã gửi mail cho Haimat.vn, nguyên văn như sau:

" Gần đây tôi có đọc một bài báo trên báo Pháp luật TP.HCM đăng tin về việc một người do đốt nhang quá nhiều đã bị láng giềng kiện ra Tòa.

Trong bài báo này, nếu không nói về nội dung thì tôi thấy quá nhiều từ ngữ, hay nói đúng hơn là thuật ngữ nghe rất khó hiểu và theo tôi là không đúng luật. Chẳng hạn như người đi kiện thì báo viết là “nguyên cáo”, còn người bị kiện thì báo viết là “bị cáo”.

( Xem đường link dưới thư này)

Theo tôi hiểu thì hình như cách viết như vậy là không đúng luật. Mà người đi kiện phải viết là “nguyên đơn”, còn người bị kiện là “bị đơn”, còn “bị cáo” là chỉ có trong vụ án hình sự – không biết tôi hiểu như vậy có đúng không?
Nhân đây tôi cũng muốn hỏi các luật sư là vậy “bị can” là gì ? “nguyên cáo” là gì?

Kính chúc Haimat.vn ngày càng phát triển, đem lại nhiều thông tin bổ ích cho mọi người. (Trung Phu)"

-------------------------------

Phản hồi của Haimat.vn

Phát hiện của bạn rất thú vị, chúng tôi đã đọc bài báo do bạn gửi đến và đồng tình rằng ý kiến của bạn là xác đáng.

“Nguyên cáo” là một thuật ngữ không có trong luật tố tụng tại Việt Nam nói chung. Do vậy, thực sự chúng tôi cũng không biết phải giải thích thể nào về danh từ này. Tuy nhiên, nói chung thì từ “nguyên” là chỉ bên khởi phát, đưa ra yêu cầu. Nếu trong một vụ án hay vụ việc mang tính chất hình sự, thì người tố cáo có thể là “nguyên cáo” chăng?

Nhưng nếu vậy thì sự việc đề cập trong bài báo cũng không phải là vụ án hình sự ( xét xử về hành vi phạm tội) mà là vụ án dân sự (xét xử về hành vi vi phạm pháp luật) – nên gọi là “nguyên cáo” theo chúng tôi là không phù hợp.

Theo qui định của pháp luật Việt Nam, người khởi kiện, đi kiện sẽ được gọi chung là “nguyên đơn” – trong vụ án hành chính, dân sự, lao động... Còn trong vụ án hình sự thì có thể không có người kiện, nhưng người bị thiệt hại hoặc người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có thể đưa ra yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại. Khi đó, sẽ được xác định là “nguyên đơn dân sự” trong vụ án hình sự.

Còn từ “bị cáo” – đúng như bạn nhận xét, trong trường hợp này tác giả đã dịch sai có lẽ do không hiểu luật. Trong vụ án dân sự không có “bị cáo”, người bị kiện được gọi là “bị đơn”.

“Bị can” là một thuật ngữ pháp lý trong Bộ luật tố tụng hình sự - để chỉ người đang bị điều tra về một tội danh nào đó. Khi người này (bị can) bị đưa ra xét xử chính thức thì sẽ được gọi là “bị cáo”.

Ví dụ minh họa : anh A có hành vi trộm cắp chiếc TV nhà chị B. Sau đó bán cho chị C. Chị B phát hiện và làm đơn tố cáo. Cơ quan công an khởi tố vụ án hình sự để điều tra, làm rõ hành vi trộm cắp của anh A. Trong giai đoạn điều tra anh A là “bị can”. Khi ra Tòa xét xử, anh A sẽ là “bị cáo”. Còn chị B sẽ là “người bị hại”. Chị C khi đó có thể là đồng phạm với anh A về tội trộm cắp tài sản, có thể bị xem xét về tội tiêu thụ hàng gian…

Nói chung, việc xác định định ai là nguyên đơn, bị đơn, bị can, bị cáo …- là nhằm xác định tư cách tố tụng (tư cách tham gia trong vụ án) của đương sự. Đây là một vấn đề quan trọng, đòi hỏi chính xác, rõ ràng và do cơ quan tiến hành tố tụng xác định. Chứ không phải và không thể do đương sự “tự phong” cho mình.

--------------------------------------------

Bài báo bị phản ánh :

Bồi thường hơn 200 triệu đồng vì thắp hương quá nhiều

Hai người vốn là hàng xóm của nhau tại tòa nhà C, khu Lai Chi Kok Bay Garden (Hong Kong) đã phải kéo nhau ra tòa phân giải vì một bên không chịu dừng việc thắp hương làm ảnh hưởng tới sức khỏe của bên kia.

Theo nguyên cáo Hồ Vĩ Hân, ngoài cửa nhà bị cáo Hứa Thiền Mỹ có để bài vị “Thổ địa” và Thiên cung,” sớm tối đều đặn thắp sáu que hương.

Khói hương bay khắp hành lang và vào cả nhà nguyên cáo, khiến gia đình nhà nguyên cáo không có được không khí trong lành để hít thở, hoặc là phải “chui” vào phòng ngủ đóng chặt cửa, hoặc là phải đi ra ngoài đợi tới khi hương tàn mới dám trở về.

Bài vị “Thiên cung” ngoài cửa nhà bị cáo

Nghiêm trọng hơn, theo nguyên cáo, khói hương đã làm cô bị đẻ non, con sinh ra chỉ nặng hơn 1,8kg và ảnh hưởng tới hô hấp của con.

Nguyên cáo đã nhiều lần phản ánh tới ban quản lý tòa nhà, nhưng bị cáo không chịu thay đổi. Hơn nữa, việc bị cáo để đồ đạc cá nhân ngoài hành lang còn vi phạm quy định của tòa nhà.

Không thể chịu đựng hơn nữa, nguyên cáo đã đâm đơn ra tòa và đòi bồi thường 100.000 HKD (hơn 260 triệu đồng).
Đại diện tòa án đã cùng nguyên cáo và bị cáo tiến hành thực nghiệm tại hiện trường phát hiện chỉ sau khi bị cáo thắp hương khoảng 5 phút, mùi hương đã xộc vào nhà nguyên cáo và loại hương mà bị cáo thắp có mùi rất nồng.

Tuy chưa có bằng chứng khoa học kết luật khói hương ảnh hưởng tới sức khỏe, nhưng vì những phiền nhiễu bị cáo gây ra cho nguyên cáo, tòa án đã quyết định bị cáo phải bồi thường cho nguyên cáo 75.000 HKD (hơn 200 triệu đồng).

Đồng thời từ nay về sau, mỗi ngày bị cáo chỉ được thắp hương hai lần, mỗi lần không quá 30 phút và phải dùng loại hương bảo vệ môi trường, sau khi thắp hương xong phải vệ sinh sạch sẽ tàn hương.

Theo Hà Ngọc (Vietnam+)

---------------------------------------

Nguồn: http://phapluattp.vn/2011060510243860p1112c1114/boi-thuong-hon-200-trieu...