HUỲNH KIỀU

(Haimat.vn) - Làm gốm ở huyện Hòn Đất, Kiên Giang là một nghề truyền thống của một bộ phận cư dân xứ Hòn, nhiều gia đình đã làm nghề theo kiểu “cha truyền con nối”, suốt nhiều chục năm.

Giữa năm 2011 vừa qua, đến ấp Đầu Voi, Thị Trấn Hòn Đất, huyện Hòn Đất - chúng tôi có dịp được “chiêm ngưỡng” những đôi tay điêu luyện của người thợ gốm.

Sản phẩm chủ yếu là các mặt hàng truyền thống như lò ràng, lị than, nồi đất, khuôn bánh khọt , các loại am, chum đựng nước, diệm dùng đặc rượu, v.v…

Đất sét của xứ Hòn có độ mịm và dẻo rất cao nên khi nắn, nung không bị nứt. Sản phẩm lại có độ bền, nên được rất nhiều người tiêu dùng ưa chuộng.

Tuy nhiên, hiện nay do sự đa dạng các mặt hàng gia dụng trên thị trường như bếp ga, đồ điện, các mặt hàng được sản xuất từ nhuôm, sành, sứ cao cấp… đã làm ảnh hưởng đến giá thành và đầu ra của sản phẩm gốm Hòn Đất.

Một số công đoạn làm ra sản phẩm

Sau khi trộn cát và đất sét, người dân phải thuê máy xay để trộn nhuyễn hai loại này trước khi nặn ra sản phẩm.

Xuồng chở đất sét & cát sau khi xay nhuyễn

Nếu trộn tỷ lệ đất sét, cát không phù hợp, say không kỹ thì sản phẩm làm ra không đảm bảo chất lượng, rất dễ bị nổ lò, lò không đẹp...

Làm Lò ống phải trải qua rất nhiều công đoạn, khó nhất là kéo ống, do đất nhão nên người làm phải thật khéo tay. Dù vậy, giá của một cái Lò ống khói chỉ có 6.000 đồng.

Giá sản phẩm thấp nên công thợ cũng rẻ. Một người thợ làm suốt ngày (từ 5 giờ sáng đến 6 giờ tối) chỉ kiếm được 20.000 đồng tiền công.

Sau khi làm xong, những chiếc lò được đem ra phơi khô, khi đủ độ nắng (lò cứng) sẽ đem nhúng nước và tiếp tục phơi ngoài nắng.

Trong khi phơi lò, người làm phải thường xuyên kiểm tra độ cứng và trét thêm một ít đất sét vào dưới đáy lò hoặc những chỗ bị khuyết.

Để lò đẹp và chắc, trước khi đem đi nung phải trét dĩ thiết vào bên dưới

Do giá thành rẻ nên sau khi làm ra sản phẩm, nhiều người dùng xuồng chở bán trực tiếp trên sông.

Bà Trần Kim Liên, người có thâm niên làm gốm hơn 20 năm cho biết: " Sản phẩm chính của gia đình bà chủ yếu là Lò ống khói và lò than, lò ba chân... Trước kia cả gia đình bà điều sống bằng nghề này nhưng giờ thị trường tiêu thụ rất ít, giá thành sản phẩm lại rẻ nên hai đứa con trai bà phải chuyển sang làm nghề khác.