HOÀNG PHÚC

(Haimat.vn) – Một doanh nghiệp tư nhân mới đây đã đâm đơn kiện Bộ trưởng Bộ Công Thương vì cho rằng ông Bộ trưởng đã ban hành một văn bản luật “trái luật”, dẫn đến việc doanh nghiệp của ông bị thiệt hại một cách oan ức. Tuy nhiên, hiện không có cơ quan nào giải quyết đơn kiện loại này, dù lý do khởi kiện là hoàn toàn hợp lý.

Bị phạt do bị áp dụng “luật con to hơn luật mẹ”

Mấy ngày qua trên báo VnExpress và Đất Việt đưa tin về việc Doanh nghiệp tư nhân Tam Đảo (DNTN) đã nộp đơn kiện đích danh Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng vì cho rằng bộ trưởng đã thiếu trách nhiệm trong xử lý văn bản pháp luật, gây thiệt hại hàng tỷ đồng cho Tam Đảo.

Nguyên từ ngày 4/3/2009, DNTN Tam Đảo nhập một lô hàng 760 máy phát điện thì bị Đội quản lý thị trường 6B (quận 6, TP. HCM) bắt giữ với lý do không xuất đủ hóa đơn chứng từ.

Sau đó, UBND quận 6 đã ra quyết định xử phạt Tam Đảo gần 70 triệu đồng. Quyết định xử phạt của UBND Quận 6 căn cứ theo Thông tư liên tịch 12/2007, hướng dẫn chế độ hóa đơn chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường (do 3 Bộ Công Thương, Tài chính và Công an ban hành). Theo đó, trong vòng 24 giờ sau khi kiểm tra hàng hóa, doanh nghiệp không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc hàng hóa thì số hàng sẽ bị coi là hàng lậu.

Giám đốc DNTN Tam Đảo Lưu Quang Hải không đồng tình với quyết định xử phạt trên. Ông Hải chỉ ra điểm vô lý về thời hạn (24 tiếng) xuất trình chứng từ. Theo ông Hải, Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính không đưa ra quy định về hành vi hành chính trước và sau 24 giờ. Do vậy, việc Bộ trưởng Công Thương cho ban hành Thông tư 12 với quy định nêu trên là vi phạm Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Sau đó, DNTN Tam Đảo đã khiếu nại Đội quản lý thị trường 6B, rồi khởi kiện UBND quận 6 ra tòa vì cho rằng cơ quan này đã ra quyết định xử phạt hành chính trái pháp luật.

Tòa án nhân dân quận 6 đã đưa vụ việc ra xét xử và ra bản án bác toàn bộ nội dung khởi kiện của Tam Đảo. DNTN Tam Đảo hiện đã kháng cáo. Vụ việc đang chờ xét xử phúc thẩm.

Nhưng có thể thấy nếu kiện UBND Quận 6 thì khả năng thua kiện của Tam Đảo gần như là chắc chắn. Vì lẽ UBND Quận 6 căn cứ vào một văn bản (Thông tư) đang có hiệu lực pháp luật và chưa/không cơ quan nào khẳng định là sai.

Do vậy, Tòa án cũng “không dám” tuyên UBND Quận 6 ra quyết định không có căn cứ pháp luật.

Như vậy, mấu chốt của vấn đề nằm ở tính đúng sai của Thông tư 12 chứ không phải của UBND Quận 6.

Kiện Bộ trưởng vì ra Thông tư trái Nghị định ?

Ngày 13/8/2010, DNTD Tam Đảo đã quyết định nộp đơn kiện nơi đã ban hành Thông tư 12 nói trên. Đó là Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng.

Trong đơn, DNTN Tam Đảo yêu cầu TAND TP HCM buộc Bộ trưởng phải hủy bỏ ngay Thông tư 12, yêu cầu bộ trưởng chịu trách nhiệm khắc phục hậu quả do các cơ quan, ban, ngành đã ra các quyết định xử phạt hành chính trái pháp luật liên quan đến thông tư trên... Trong đơn kiện, ông Hải còn cho rằng Tam Đảo đã bị thiệt hại hàng tỷ đồng vì bị các cơ quan chức năng dùng Thông tư 12 xử phạt hành chính. Ông yêu cầu Bộ trưởng Công Thương bồi thường thiệt hại 2,5 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đơn kiện của DNTN Tam Đảo trên thực tế đã không được Tòa án giải quyết.

Ngày 13/8/2010, Tòa án nhân dân TP HCM nhận đơn của DNTN Tam Đảo. Nhưng đến ngày 19/8/2010, Tòa đã ra thông báo bác đơn kiện của doanh nghiệp này với lý do yêu cầu trên “không thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án”.

Ngày 20/8/2010, DNTN Tam Đảo đã khiếu nại Tòa án nhân dân TP HCM về việc trả lại đơn khởi kiện.

Theo báo Đất Việt, ngày 10/9/2010, DNTN Tam Đảo đã gửi đơn tới Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng và các cơ quan có liên quan của Quốc hội, cùng Ủy ban Phòng chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ, đề nghị can thiệp để đưa vụ án ra xét xử.

Phát biểu trên báo Đất Việt, ông Lưu Quang Hải nói: “Các yêu cầu khởi kiện của chúng tôi là chính đáng, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân TP HCM. Pháp lệnh giải quyết các vụ án hành chính đã quy định TAND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những khiếu kiện: Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của bộ, cơ quan ngang bộ, hành vi hành chính của Thủ trưởng các cơ quan đó mà người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc, hoặc cơ quan, tổ chức có trụ sở trên cùng lãnh thổ với tòa án”.

“Nếu Tòa án nhân dân TP HCM không thụ lý vụ án, thì những yêu cầu khởi kiện của chúng tôi sẽ được khởi kiện ở đâu ? Ai bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp trước pháp luật ?”, ông Hải bức xúc.

Ý kiến của ông Hải có hợp lý không ? Mời quí vị xem tiếp bài 2 : Cần một tòa án Hiến pháp